Τι προκαλεί τη δυσκοιλιότητα;

Αίτια δυσκοιλιότητας.

Για να κατανοήσουμε τη δυσκοιλιότητα βοηθά να ξέρουμε πώς λειτουργεί το παχύ έντερο. Καθώς τα τρόφιμα περνάνε μέσα από αυτό, το παχύ έντερο απορροφά το νερό και σχηματίζει τον πολτό των κοπράνων. Μυϊκές συσπάσεις του παχέος εντέρου ωθούν τα κόπρανα προς το ορθό. Μέχρι να φτάσουν τα κόπρανα στο ορθό έχουν γίνει στερεά, διότι το μεγαλύτερο μέρος του νερού έχει απορροφηθεί.

Τα σκληρά και ξηρά κόπρανα της δυσκοιλιότητας δημιουργούνται όταν το παχύ έντερο απορροφά πολύ νερό. Αυτό συμβαίνει, επειδή οι μυϊκές συσπάσεις του εντέρου είναι αργές ή υποτονικές προκαλώντας τα κόπρανα να κινηθούν μέσα στο παχύ έντερο πάρα πολύ αργά.

Ποιες είναι οι πιο κοινές αιτίες της δυσκοιλιότητας;

Ανάμεσα στις πιο κοινές αιτίες που προκαλούν τη δυσκοιλιότητα είναι οι ακόλουθες:

  • Η έλλειψη φυτικών ινών στη διατροφή
  • Η έλλειψη αρκετών υγρών
  • Η έλλειψη άσκησης
  • Η λήψη φαρμάκων
  • Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου
  • Οι αλλαγές στη ζωή ή στη ρουτίνα μας, όπως μπορεί να είναι η εγκυμοσύνη, η μεγάλη ηλικία και τα ταξίδια
  • Η κατάχρηση των καθαρτικών
  • Η καθυστέρηση στην ανάγκη για αφόδευση
  • Ειδικές ασθένειες όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας και ο Λύκος
  • Τα προβλήματα του παχέος εντέρου και του ορθού
  • Τα προβλήματα με τη λειτουργία του εντέρου, π.χ. χρόνια ιδιοπαθής δυσκοιλιότητα

Η Δίαιτα

Η πιο συνηθισμένη αιτία της δυσκοιλιότητας είναι μια διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες, που περιέχονται στα λαχανικά, τα φρούτα και τα δημητριακά ολικής αλέσεως, και παράλληλα υψηλή σε περιεκτικότητα λιπαρών ουσιών, που περιέχονται στο τυρί, τα αυγά και το κρέας. Οι άνθρωποι που τρώνε άφθονα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν δυσκοιλιότητα.

Οι φυτικές ίνες, τόσο οι διαλυτές όσο και οι αδιάλυτες, είναι το μέρος των φρούτων των λαχανικών και των δημητριακών που δεν μπορεί να αφομοιώσει ο οργανισμός. Οι πρώτες διαλύονται εύκολα στο νερό και παίρνουν μια υφή μαλακή, σαν ζελέ, στα έντερα. Οι δεύτερες περνούν σχεδόν αμετάβλητες μέσω των εντέρων. Η μεγάλη ποσότητα των μαλακών φυτικών ινών εμποδίζει τη δημιουργία σκληρών και ξερών κοπράνων που είναι δύσκολο να περάσουν από το έντερο.

Οι Αμερικανοί καταναλώνουν, κατά μέσο όρο, περίπου 5 -20 γραμμάρια φυτικών ινών την ημέρα, λιγότερο από τα 20-35 γραμμάρια που συνιστώνται από την Αμερικανική Ένωση Διαιτολόγων. Τόσο τα παιδιά όσο και οι ενήλικες καταναλώνουν πάρα πολλά εξευγενισμένα και επεξεργασμένα τρόφιμα, στα οποία οι φυτικές ίνες έχουν αφαιρεθεί.

Μια διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στη δυσκοιλιότητα των ηλικιωμένων. Συχνά δεν έχουν ενδιαφέρον για το φαγητό, και μπορεί να επιλέξουν τρόφιμα που μαγειρεύονται γρήγορα και που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες. Επιπλέον, η απώλεια των δοντιών μπορεί να αναγκάσει τους ηλικιωμένους να τρώνε μαλακές τροφές που υποβάλλονται σε επεξεργασία και έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.

Η λήψη υγρών

Τα υγρά, όπως το νερό και ο χυμός, προσθέτουν ρευστά στο έντερο, κάνοντας τις κενώσεις του εντέρου μαλακότερες και ευκολότερες. Οι άνθρωποι που έχουν προβλήματα δυσκοιλιότητας πρέπει να πίνουν αρκετά υγρά από αυτά, περίπου οκτώ ποτήρια σε καθημερινή βάση. Άλλα υγρά, όπως ο καφές και τα αναψυκτικά, που περιέχουν καφεΐνη φαίνεται να προκαλούν αφυδάτωση.

Η σωματική άσκηση

Η έλλειψη σωματικής άσκησης μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα, αν και οι γιατροί δεν γνωρίζουν ακριβώς το γιατί. Για παράδειγμα, εμφανίζεται συχνά δυσκοιλιότητα μετά από ένα ατύχημα ή κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας, όταν πρέπει να μείνει κανείς στο κρεβάτι και δε μπορεί να ασκηθεί.

Τα Φάρμακα

Τα παυσίπονα, ειδικά ναρκωτικά, τα αντιόξινα που περιέχουν αργίλιο, τα αντισπασμωδικά, τα αντικαταθλιπτικά, τα συμπληρώματα σιδήρου, τα διουρητικά και τα αντισπασμωδικά για την επιληψία μπορεί να επιβραδύνουν το πέρασμα των κοπράνων μέσω του εντέρου.

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ)

Μερικοί άνθρωποι με Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου, επίσης γνωστό ως σπαστική κολίτιδα, έχουν σπασμούς του παχέος εντέρου, που επηρεάζουν τις αφοδεύσεις. Συχνά εναλλάσσονται η δυσκοιλιότητα με τη διάρροια, ενώ παραπονιούνται επίσης για κοιλιακές κράμπες, αέρια και φούσκωμα. Αν και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα δια βίου, δεν είναι μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Επιδεινώνεται συχνά με το άγχος αλλά δεν υπάρχει συγκεκριμένη αιτία ή κάτι ασυνήθιστο, που μπορεί να δει ο γιατρός στο παχύ έντερο.

Οι αλλαγές στη ζωή ή στη ρουτίνα

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, οι γυναίκες μπορεί να είναι δυσκοίλιες, λόγω των ορμονικών αλλαγών ή επειδή η βαριά τους μήτρα συμπιέζει το έντερο. Η γήρανση μπορεί επίσης να επηρεάσει την κινητικότητα του εντέρου, επειδή ένας πιο αργός μεταβολισμός έχει σαν αποτελέσματα λιγότερη εντερική δραστηριότητα και μυϊκό τόνο. Επιπλέον, οι άνθρωποι γίνονται συχνά δυσκοίλιοι όταν ταξιδεύουν, διότι η φυσιολογική διατροφή και η καθημερινή ρουτίνα τους αναστατώνεται.

Η κατάχρηση των καθαρτικών

Οι μύθοι για τη δυσκοιλιότητα έχουν οδηγήσει σε σοβαρή κατάχρηση των καθαρτικών. Αυτό είναι συνηθισμένο στους ηλικιωμένους οι οποίοι είναι πολύ ανήσυχοι με το θέμα των καθημερινών κενώσεων.
Τα καθαρτικά συνήθως δεν είναι απαραίτητα και μπορεί να είναι απλά μια συνήθεια. Το παχύ έντερο όμως, αρχίζει να στηρίζεται στα καθαρτικά για να κάνει τις κενώσεις. Με την πάροδο του χρόνου, τα καθαρτικά μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στα νευρικά κύτταρα του παχέος εντέρου και να παρέμβουν στη φυσική ικανότητα του εντέρου να συμβάλλει στην κένωση. Για τον ίδιο λόγο, η τακτική χρήση κλυσμάτων μπορεί επίσης να οδηγήσει σε απώλεια της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου.

Η καθυστέρηση της ανάγκης για κένωση

Οι άνθρωποι που αγνοούν την ανάγκη για κένωση, μπορεί τελικά να σταματήσουν αυτή την επιθυμία, γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε δυσκοιλιότητα. Μερικοί άνθρωποι καθυστερούν την κένωση επειδή δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν τις τουαλέτες έξω από το σπίτι τους. Άλλοι αγνοούν την επιθυμία λόγω του συναισθηματικού στρες ή επειδή είναι πολύ απασχολημένοι. Τα παιδιά μπορεί να το αναβάλουν μια κένωση λόγω του άγχους για την εκπαίδευση της τουαλέτας ή επειδή δεν θέλουν να διακόψουν το παιχνίδι τους.

Συγκεκριμένες ασθένειες

Κάποιες από τις ασθένειες που προκαλούν τη δυσκοιλιότητα είναι οι νευρολογικές διαταραχές, οι μεταβολικές και ενδοκρινικές διαταραχές, καθώς και συστηματικές παθήσεις που επηρεάζουν τα συστήματα οργάνων. Αυτές οι διαταραχές μπορεί να επιβραδύνουν την κίνηση των κοπράνων μέσω του παχέος εντέρου, του ορθού ή του πρωκτού.

  • Η σκλήρυνση κατά πλάκας
  • Η νόσος του Πάρκινσον
  • Η χρόνια ιδιοπαθής εντερική ψευδοαπόφραξη
  • Οι κακώσεις του νωτιαίου μυελού.

Πιο συγκεκριμένα, οι νευρολογικές διαταραχές που μπορεί να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα είναι οι ακόλουθες:

Οι μεταβολικές και ενδοκρινικές παθήσεις που μπορεί να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα είναι οι ακόλουθες:
Ο Διαβήτης
Ο Υπολειτουργικός ή υπερλειτουργικός θυρεοειδής αδένας
Η Ουραιμία
Οι συστηματικές διαταραχές που μπορεί να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα είναι οι ακόλουθες:

Η αμυλοείδωση
Ο Λύκος
Το σκληρόδερμα.

Τα προβλήματα με το παχύ έντερο και το ορθό

Η εντερική απόφραξη, ο ουλώδης ιστός (συμφύσεις), η εκκολπωμάτωση, οι όγκοι, η στένωση του παχέος εντέρου, η νόσος του Hirschsprung και ο καρκίνος μπορεί να συμπιέσουν ή να περιορίσουν το έντερο και το ορθό και να προκαλέσουν δυσκοιλιότητα.

Τα προβλήματα με την εντερική λειτουργία, ιδιοπαθής χρόνια δυσκοιλιότητα

Επίσης η χρόνια ιδιοπαθής, αγνώστου αιτιολογίας, δυσκοιλιότητα, γνωστή και ως λειτουργική δυσκοιλιότητα, είναι σπάνια. Ωστόσο, μερικοί άνθρωποι είναι χρόνια δυσκοίλιοι και δεν ανταποκρίνονται στη συνήθη θεραπεία. Η χρόνια δυσκοιλιότητα μπορεί να σχετίζεται με πολλαπλά προβλήματα σχετικά με τον έλεγχο των ορμονών ή με τα νεύρα και τους μυς του παχέος εντέρου, του ορθού ή του πρωκτού. Η λειτουργική δυσκοιλιότητα εμφανίζεται σε παιδιά και ενήλικες και είναι πιο συχνή στις γυναίκες.

Η αδράνεια του παχέος εντέρου και η καθυστέρηση διέλευσης είναι δύο είδη λειτουργικής δυσκοιλιότητας, που προκαλείται από μειωμένη μυϊκή δραστηριότητα του παχέος εντέρου. Αυτά τα σύνδρομα μπορεί να επηρεάσουν το σύνολο του παχέος εντέρου ή μπορεί να περιορίζονται στο αριστερό ή στο κατώτερο (σιγμοειδές) μέρος του παχέος εντέρου.

Η λειτουργική δυσκοιλιότητα, που προέρχεται από ανωμαλίες στη δομή του πρωκτού και του ορθού, είναι γνωστή ως ορθοπρωκτική δυσλειτουργία ή anismus. Αυτές οι ανωμαλίες έχουν σαν αποτέλεσμα την αδυναμία χαλάρωσης των μυών του ορθού και του πρωκτού που επιτρέπουν στα κόπρανα να βγουν.